احتمال قطعی گاز در زمستان ۱۴۰۵؛ آیا تهران هم در خطر است؟

احتمال قطعی گاز در زمستان ۱۴۰۵ با هشدار تازه درباره کمبود عرضه جدی تر شده است. به گفته شرکت گاز استان تهران در صورت بالا ماندن مصرف، محدودیت و حتی قطع گاز ممکن است تهران را نیز دربر بگیرد. این هشدار به معنی قطع حتمی در همه شهرها نیست؛ پایداری شبکه به شدت سرما، میزان مصرف و بازگشت ظرفیت های آسیب دیده بستگی دارد.
اظهارات تازه درباره کمبود گاز چه می گوید؟
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در نشست خبری ۱۹ آبان ۱۴۰۵ برآورد ناترازی گاز زمستان را حدود ۴۳۰ میلیون مترمکعب اعلام کرد. به گفته او، کسری عرضه در زمستان های گذشته حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب بود و آسیب به تاسیسات فرآورش، ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید را از دسترس خارج کرد. قرار است حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت بازیابی شود.
محاسبه این برآورد چنین است: کسری معمول حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب بوده و از ۲۳۰ میلیون ظرفیت ازدست رفته، حدود ۱۰۰ میلیون بازگشته است؛ بنابراین ۱۳۰ میلیون مترمکعب همچنان احیا نشده و برآورد کسری به ۴۳۰ میلیون می رسد. این عدد پیش بینی اوج مصرف است، نه کمبود ثابت در تمام روزهای زمستان. دما، میزان مصرف و سرعت تعمیر تاسیسات می توانند رقم واقعی را تغییر دهند.

چرا ناترازی گاز به ۴۳۰ میلیون مترمکعب رسیده است؟
بخش مهمی از مشکل به ساختار مصرف در فصل سرد برمی گردد. با افت دمای هوا، خانوارها هم زمان وسایل گرمایشی را روشن می کنند و مصرف خانگی و تجاری بالا می رود. نیروگاه ها و صنایع نیز به گاز نیاز دارند؛ بنابراین افزایش تقاضای گرمایشی، فشار بر کل زنجیره تامین انرژی را بیشتر می کند.
در سوی عرضه، تولید و فرآورش گاز را نمی توان طی چند روز با موج سرما هماهنگ کرد. فرسودگی تجهیزات و محدودیت ظرفیت تولید و انتقال، انعطاف شبکه را کم می کند. آسیب به چند واحد فرآورش نیز مشکل را تشدید کرده است؛ زیرا بخشی از ظرفیت از دست رفته هنوز بازنگشته است. پس برآورد ۴۳۰ میلیون مترمکعب، ترکیبی از ناترازی قبلی و ظرفیت بازیابی نشده است.
اگر سرما هم زمان در چند استان گسترش یابد، تقاضای گرمایش خانه ها و نیاز نیروگاه ها به سوخت با هم بالا می رود. در این شرایط، مدیریت شبکه به اولویت بندی مصرف وابسته می شود و تداوم سرما همراه با مصرف بی رویه، احتمال محدودیت برای برخی مشترکان را افزایش می دهد.
با نزدیک شدن فصل سرما و افزایش استفاده از خودرو برای رفت و آمدهای روزانه و سفرهای زمستانی، توجه به وضعیت کابین و تجهیزات جانبی خودرو اهمیت بیشتری پیدا می کند. انتخاب لوازم جانبی کاربردی و تجهیزات تزئینی مناسب، علاوه بر زیباتر کردن فضای داخلی خودرو، می تواند تجربه رانندگی و راحتی سرنشینان را بهبود دهد. برای آشنایی با محصولات متنوع در این زمینه، از برترآپشن دیدن کنید و با بررسی مجموعه لوازم جانبی و تزئینی خودرو، متناسب با سلیقه و نیاز خود انتخاب کنید.

کدام استان ها بیشتر در معرض تنش گازی هستند؟
در هشدارهای منتشرشده، از احتمال بروز مشکل در ۱۱ استان از مجموع ۳۱ استان کشور صحبت شده است. در میان مناطق نام برده شده، مازندران، گلستان و خراسان شمالی شرایط حساس تری دارند. این سه استان به عنوان مناطق آسیب پذیرتر معرفی شده اند؛ با این حال، اعلام نام آنها به معنای قطع حتمی گاز در تمام شهرها و روستاهای این استان ها نیست.
بخشی از حساسیت مناطق شمالی و شمال شرقی به موقعیت آنها در انتهای بخش هایی از شبکه انتقال و توزیع مربوط است. هنگام افزایش مصرف، افت فشار ممکن است در نقاط دورتر از مبادی اصلی تامین یا مسیرهای کم ظرفیت زودتر احساس شود. فاصله از مراکز تولید، ظرفیت خطوط انتقال و شدت سرمای محلی نیز بر ریسک هر شهر اثر می گذارند.
برای سایر استان ها، فهرست یکسان و قطعی در همه گزارش ها ارائه نشده است. حتی در یک استان نیز ممکن است شهرها و محله ها شرایط متفاوتی داشته باشند؛ بنابراین اطلاعیه های محلی و وضعیت واقعی شبکه، معیار دقیق تری برای هر خانوار است.
احتمال قطعی گاز در زمستان ۱۴۰۵؛ آیا تهران هم در خطر است؟
بله، احتمال محدودیت در تهران نیز مطرح شده، اما باید میان امکان وقوع و تصمیم قطعی تفاوت گذاشت. سخنگوی دولت هشدار داده که در صورت تداوم مصرف بالا، قطع گاز در نقاط مختلف کشور از جمله تهران ممکن است. این گفته به معنی قطعی بودن قطع گاز پایتخت نیست.
جمعیت زیاد و مصرف بالای گرمایش در تهران، تقاضای شبکه را در روزهای سرد بالا می برد. اگر سرما طولانی شود و مصرف از توان تامین فراتر برود، افت فشار یا محدودیت در برخی مناطق دور از انتظار نیست.
خانواده های تهرانی نباید قطع گاز را قطعی فرض کنند، اما بهتر است احتمال افت فشار را جدی بگیرند. بررسی وسایل گرمایشی و دانستن محل شیر اصلی گاز، از خرید شتاب زده تجهیزات یا اعتماد به شایعه منطقی تر است.

آیا زمان بندی رسمی برای قطع گاز اعلام شده است؟
تا ۲۵ آبان ۱۴۰۵، جدول سراسری شامل نام شهرها، محله ها، تاریخ و ساعت قطع گاز خانگی منتشر نشده است. هشدارهای موجود به افزایش مصرف و احتمال افت فشار مشروط هستند، نه برنامه قطعی خاموشی. پیام های فاقد اطلاعیه معتبر را مبنای تصمیم خانوار قرار ندهید.
این تفاوت از نظر فنی مهم است: وصل مجدد گاز پس از قطع می تواند زمان بر باشد، زیرا باید ایمنی شبکه نیز بررسی شود. از این رو، ممکن است پیش از قطع گسترده، اقداماتی مانند محدودیت برای مصرف کنندگان بزرگ یا مدیریت سوخت نیروگاه ها انجام شود؛ اما ترتیب و دامنه این اقدامات به شرایط واقعی بستگی دارد.
مردم چگونه مصرف گاز را مدیریت کنند؟
موثرترین اقدام، تنظیم دمای خانه روی حدود ۲۰ درجه و نگه داشتن آن در بازه ۱۸ تا ۲۱ درجه است. برآورد منتشرشده نشان می دهد کاهش یک درجه ای میانگین دمای محیط در مقیاس ملی می تواند در اوج مصرف حدود ۲۵ میلیون مترمکعب از مصرف روزانه بکاهد. این صرفه جویی به همراهی تعداد زیادی از مشترکان وابسته است.
درزگیری پنجره ها و درها، پرده ضخیم و بستن در اتاق های کم استفاده مانع خروج سریع گرما می شود. با این حال، مسیر تهویه و دریچه های ایمنی وسایل گازسوز را هرگز مسدود نکنید؛ صرفه جویی نباید خطر گازگرفتگی یا احتراق ناقص ایجاد کند.
بخاری، پکیج و آبگرمکن را به صورت دوره ای سرویس کنید و بررسی دودکش را به متخصص بسپارید. شعله نامناسب یا دودکش معیوب هم مصرف را بالا می برد و هم خطرساز است. از اجاق گاز برای گرم کردن اتاق استفاده نکنید و دریچه های هوا را نبندید.
در خانه ای با دمای ۲۴ یا ۲۵ درجه، کاهش تدریجی آن به حدود ۲۰ درجه و بستن درزها می تواند مصرف را کم کند. هنگام احساس سرما، به جای بالا بردن فوری درجه بخاری، لباس مناسب بپوشید و علت ورود هوای سرد را برطرف کنید. وسیله ای که درست کار نمی کند باید توسط متخصص بررسی شود.
کاهش مصرف فقط قبض یک خانواده را کم نمی کند؛ همراهی مشترکان می تواند فشار بر شبکه را در روزهای اوج پایین بیاورد. تعمیر تاسیسات و افزایش ظرفیت تولید نیز ضروری است، اما مدیریت مصرف اقدامی است که هر خانوار می تواند از همین حالا انجام دهد.
جمع بندی وضعیت گاز در زمستان پیش رو
برآورد ۴۳۰ میلیون مترمکعبی، نشانه جدی بودن فاصله عرضه و تقاضا در اوج مصرف است و هشدارها نشان می دهند تهران و برخی استان های شمالی نیز ممکن است با افت فشار یا محدودیت روبه رو شوند. احتمال قطعی گاز در زمستان ۱۴۰۵ وجود دارد، اما وقوع و گستره آن به دمای هوا، مصرف و بازگشت ظرفیت های آسیب دیده وابسته است؛ دمای خانه را متعادل نگه دارید و اطلاعیه های محلی معتبر را دنبال کنید.

پرسش های متداول
آیا گاز تهران در زمستان ۱۴۰۵ حتما قطع می شود؟
خیر. احتمال قطع گاز تهران در صورت بالا ماندن مصرف مطرح شده است، اما این هشدار به معنی تصمیم قطعی یا اعلام قطعی سراسری نیست. شدت سرما، میزان مصرف و وضعیت شبکه تعیین می کند که محدودیت رخ دهد یا نه.
ناترازی ۴۳۰ میلیون مترمکعبی به چه معناست؟
این عدد برآورد فاصله میان گاز قابل عرضه و میزان تقاضا در دوره اوج مصرف است. بر اساس توضیحات منتشرشده، کسری معمول حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب بوده و بازنگشتن بخشی از ظرفیت آسیب دیده، برآورد را به حدود ۴۳۰ میلیون مترمکعب رسانده است.
کدام استان ها در معرض خطر بیشتری هستند؟
در میان استان های مطرح شده، مازندران، گلستان و خراسان شمالی در موقعیت حساس تری قرار دارند. احتمال تنش در برخی مناطق دیگر نیز مطرح شده، اما نباید همه شهرهای این استان ها را در معرض قطع قطعی دانست.
آیا ساعت بندی رسمی قطع گاز منتشر شده است؟
تا تاریخ بررسی این مقاله، برنامه سراسری با ساعت و محدوده مشخص برای قطع گاز خانگی اعلام نشده است. برای اطلاع از وضعیت یک شهر یا محله، باید اطلاعیه های معتبر و به روز محلی را مبنا قرار داد.
برای کاهش خطر افت فشار گاز در خانه چه کاری موثرتر است؟
تنظیم دمای خانه نزدیک ۲۰ درجه، درزگیری درها و پنجره ها و سرویس ایمن وسایل گرمایشی از موثرترین اقدامات هستند. دریچه های تهویه و مسیر دودکش را مسدود نکنید و هر ایراد فنی را به متخصص بسپارید.
منبع: شرکت گاز استان تهران



